Νέα δεδομένα δημιουργούν οι πρόσφατες αποφάσεις του Συμβουλίου της Επικρατείας για τα μη κρατικά πανεπιστήμια, καθώς ανοίγει πλέον ο δρόμος για την επανεξέταση των αδειών των Keele, York και Ανατόλια.
Το ΣτΕ δεν έβαλε «φρένο» συνολικά στη λειτουργία των παραρτημάτων ξένων πανεπιστημίων στην Ελλάδα. Ακύρωσε, όμως, συγκεκριμένες διοικητικές αποφάσεις, κρίνοντας ότι σε επιμέρους στάδια της διαδικασίας υπήρχαν ελλείψεις που έπρεπε να αντιμετωπιστούν.
Η κυβέρνηση επιχειρεί τώρα να κλείσει τα ανοιχτά μέτωπα, με στόχο οι νέες αποφάσεις να εκδοθούν το συντομότερο δυνατό.
Πότε αναμένεται να επιστρέψουν οι άδειες
Σύμφωνα με το χρονοδιάγραμμα που έδωσε η υπουργός Παιδείας Σοφία Ζαχαράκη, οι διαδικασίες για Keele και York αναμένεται να ολοκληρωθούν μέσα στην εβδομάδα.
Για το Ανατόλια, η επαναφορά της άδειας αναμένεται την επόμενη εβδομάδα, καθώς απαιτείται να αντιμετωπιστεί και το ζήτημα που αφορά τη σύνθεση της επιτροπής αξιολόγησης.
Οι ημερομηνίες αυτές αποτελούν τον σχεδιασμό του υπουργείου και όχι ήδη ολοκληρωμένες αποφάσεις. Η έκδοση των νέων πράξεων είναι αυτή που θα σηματοδοτήσει τυπικά την ολοκλήρωση της διαδικασίας.
Γιατί ακυρώθηκαν οι προηγούμενες αποφάσεις
Το ΣτΕ εντόπισε διαφορετικά προβλήματα στις διαδικασίες που ακολουθήθηκαν.
Σε ορισμένες περιπτώσεις τέθηκε θέμα κτιριακών προϋποθέσεων, καθώς δεν είχε τεκμηριωθεί επαρκώς ότι είχαν αντιμετωπιστεί παρατηρήσεις που είχαν διατυπωθεί από τον ΕΟΠΠΕΠ.
Σε άλλη υπόθεση προέκυψε ζήτημα αμεροληψίας, καθώς στην αξιολόγηση είχε συμμετάσχει πρόσωπο που συνδεόταν με τον ενδιαφερόμενο εκπαιδευτικό φορέα.
Παράλληλα, το δικαστήριο έθεσε ζήτημα σχετικά με τα κριτήρια πιστοποίησης των προγραμμάτων σπουδών, κρίνοντας ότι δεν είχαν προσδιοριστεί με τον απαιτούμενο βαθμό σαφήνειας και συγκεκριμενοποίησης.
Η κυβέρνηση αλλάζει τη διαδικασία
Μετά τις δικαστικές αποφάσεις, το υπουργείο Παιδείας προχωρά σε διορθώσεις στο μοντέλο αδειοδότησης και αξιολόγησης.
Ο ΕΟΠΠΕΠ καλείται να επιβεβαιώσει ότι οι κτιριακές προϋποθέσεις πληρούνται, ενώ η ΕΘΑΑΕ θα πρέπει να εφαρμόσει πιο συγκεκριμένο πλαίσιο για την αξιολόγηση των προγραμμάτων.
Ταυτόχρονα, οι επιτροπές αξιολόγησης θα πρέπει να συγκροτούνται με τρόπο που να αποκλείει ζητήματα σύγκρουσης συμφερόντων ή αμφισβήτησης της αμεροληψίας τους.
Τι σημαίνει η απόφαση για τον θεσμό
Η απόφαση του ΣτΕ δεν σημαίνει ότι τα μη κρατικά πανεπιστήμια κρίθηκαν αντισυνταγματικά.
Το δικαστήριο έχει ήδη αποδεχθεί τη δυνατότητα λειτουργίας παραρτημάτων αλλοδαπών πανεπιστημίων στην Ελλάδα υπό τις προϋποθέσεις που προβλέπει το θεσμικό πλαίσιο.
Το πρόβλημα εντοπίστηκε στον τρόπο εφαρμογής του πλαισίου και όχι στην ίδια την ύπαρξη των μη κρατικών πανεπιστημίων.
Στο επίκεντρο οι φοιτητές
Ιδιαίτερη σημασία έχει πλέον η κατάσταση των φοιτητών που έχουν ήδη εγγραφεί ή ξεκινήσει τις σπουδές τους.
Η κυβέρνηση έχει θέσει ως προτεραιότητα τη διασφάλιση της ακαδημαϊκής συνέχειας και την αποφυγή αναστάτωσης για τους φοιτητές και τις οικογένειές τους.
Το κρίσιμο, ωστόσο, είναι να ολοκληρωθούν οι νέες διοικητικές διαδικασίες, ώστε να υπάρχει πλήρης θεσμική και νομική κάλυψη.
Τι ισχύει για τα επτά νέα ιδρύματα
Οι αποφάσεις του ΣτΕ αφορούν συγκεκριμένες άδειες και πιστοποιήσεις και δεν ακυρώνουν τις επτά νέες άδειες που εγκρίθηκαν τον Ιούλιο για το ακαδημαϊκό έτος 2026-2027.
Παρά ταύτα, το ζήτημα των κριτηρίων που χρησιμοποιούνται στις διαδικασίες αξιολόγησης αποκτά ευρύτερη σημασία και αναμένεται να επηρεάσει τον τρόπο με τον οποίο θα προχωρήσουν οι επόμενες πιστοποιήσεις.
Το μεγάλο στοίχημα
Η επόμενη περίοδος θα αποτελέσει κρίσιμο τεστ για το νέο σύστημα των μη κρατικών πανεπιστημίων.
Η κυβέρνηση θέλει να ολοκληρώσει γρήγορα τις διορθώσεις, ενώ το ΣτΕ έχει ήδη θέσει τον πήχη: σαφείς κανόνες, συγκεκριμένα κριτήρια, πλήρης έλεγχος των εγκαταστάσεων και διαδικασίες αξιολόγησης χωρίς σκιές ως προς την αμεροληψία.
Το αν το νέο πλαίσιο θα λειτουργήσει χωρίς νέες προσφυγές θα κριθεί στην πράξη, με τις επόμενες αποφάσεις για Keele, York και Ανατόλια να αποτελούν το πρώτο μεγάλο τεστ.
